Mentale Leerlijn
Mentale vaardigheden zijn essentieel in de ontwikkeling van een atleet ongeacht het traject dat de atleet doorloopt. De Groeipiste koppelt deze vaardigheden aan de verschillende ontwikkelingsfasen van de atleet.
- Mentale vaardigheden
- Waarom belangrijk?
- Leerlijn voor atleet & trainer
- Drie grote fasen
- Workshops
- Tools voor clubs
- Expertenteam
Mentale vaardigheden
Binnen de Groeipiste zijn er 7 belangrijke mentale vaardigheden die opgebouwd worden doorheen de verschillende fasen:
Stressmanagement = vermogen om stresssignalen te herkennen, reguleren en om te zetten in helpende spanning die prestaties ondersteunt.
Emotie- en gedachtenmanagement = het bewust kunnen waarnemen, begrijpen en beïnvloeden van je emoties en gedachten zodat ze bijdragen aan optimaal functioneren.
Aandacht en focus = vermogen om je aandacht bewust te richten op de relevante prikkels of taken, en om afleiding te negeren
Goalsetting en motivatie = het stellen van haalbare, uitdagende en betekenisvolle doelen, en het behouden van de interne motivatie om die na te streven.
Communicatie = het effectief kunnen uitdrukken van je gedachten, gevoelens en noden, actief luisteren en in dialoog kunnen gaan met anderen
Levensstijl en identiteit = het bewust omgaan met keuzes in levensstijl (zoals slaap, voeding, tijdsbesteding), en het ontwikkelen van een stabiele sportieve identiteit binnen en buiten de sport die aansluit bij wie je bent
Zelfzorg = het actief zorgen voor je lichamelijk, mentaal en emotioneel welzijn, inclusief rust, herstel en grenzen stellen.

Waarom belangrijk?
Fundament en duurzame ontwikkeling
Mentale vaardigheden zoals stressmanagement, focus en emotiebeheersing vormen de psychologische basis van sportprestaties. Ze ondersteunen niet alleen prestaties op korte termijn, maar ook de langdurige ontwikkeling en het welzijn van de atleet.Richting topsport: maximale prestaties onder druk
Voor atleten die doorgroeien naar het hoogste competitieve niveau, zijn mentale vaardigheden vaak het verschil tussen goed en uitmuntend.Stressmanagement stelt de atleet in staat om met druk van publiek, media, verwachtingen en zichzelf om te gaan.
Focus helpt om tijdens wedstrijden de juiste keuzes te maken, aandacht te houden bij de taak en afleiding te negeren.
Emotie- en gedachtenmanagement is essentieel om faalangst, frustratie of zelftwijfel te reguleren.
Richting levenslang sporten: sportplezier en gezondheid behouden
Mentale vaardigheden zijn niet alleen voor de elite. In het traject van levenslang sporten dragen ze bij aan:Positieve sportbeleving: Door zelfreflectie en aandachtstraining leert een sporter genieten van het proces.
Omgaan met tegenslagen: Blessures, prestatiedips of ouder worden vragen mentale veerkracht.
Mentale ontspanning: Sport wordt een kanaal voor stressreductie in het dagelijks leven, niet een bron ervan.
Richting competitieve atleten op elk niveau: optimaal functioneren
Voor atleten die wedstrijden uitvoeren in het reguliere competitie-circuit op elk niveau (Provinciaal, Vlaams of Belgisch niveau) ondersteunen mentale vaardigheden:Voorbereiding en zelfregulatie: Weten hoe je jezelf moet oppeppen of kalmeren voor een wedstrijd.
Leerbaarheid en groei: Mentale flexibiliteit vergroot de leerbereidheid en het vermogen om feedback te benutten.
Team- of zelfsturing: Zowel in individuele als groepscontext leren atleten verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag en doelen.
Mentale vaardigheden versterken ook het leven buiten de sport
Zelfvertrouwen, doelgerichtheid, omgaan met falen en druk zijn ook levensvaardigheden.
Ze bevorderen school- en werkprestaties, sociale relaties en persoonlijke ontwikkeling
Belangrijke noot: Topsport en competitie is evenzeer mentaal als fysiek. Zonder mentale veerkracht zullen fysieke capaciteiten zelden volledig tot hun recht komen.
Mentale leerlijn voor atleet en trainer
In de ontwikkeling van jonge atleten is mentale begeleiding even essentieel als de fysieke en technische training. Atleten bevinden zich in een cruciale levensfase waarin hun zelfbeeld, emoties, motivatie en sociale vaardigheden volop in ontwikkeling zijn. Door hen daarin doelgericht te ondersteunen, leggen we een sterke basis voor hun welzijn en sportplezier op lange termijn.
Daarom werd gekozen om niet enkel een mentale leerlijn uit te werken voor de atleet, maar ook voor de trainer. Beide trajecten zijn nauw met elkaar verbonden:
De atleetleerlijn helpt atleten stap voor stap vaardigheden te ontwikkelen zoals omgaan met spanning, focussen, communiceren en zichzelf leren kennen.
De trainerleerlijn biedt houvast aan de coach om deze ontwikkeling bewust en doelgericht te begeleiden, aangepast aan de leeftijd en maturiteit van de atleet.
Door deze leerlijnen te combineren, ontstaat er een gedeeld groeipad waarbij trainer en atleet samen leren, groeien en evolueren. Zo creëren we een veilige, stimulerende en inclusieve sportomgeving waar elke atleet zich optimaal kan ontplooien - niet alleen als sporter, maar ook als persoon.
Drie grote fasen
In de eerste twee fasen (‘Fundamentals 1 en 2’) ligt de focus voornamelijk op de bewustwordingen van de mentale aspecten (Wat denk ik? Wat voel ik?). De trainer zal hierbij een sturende rol opnemen.
In de volgende 3 fasen (‘Leren om te trainen’, ‘Trainen om te trainen’ en ‘Leren voor competitie’) verschuift de focus naar duiding geven aan, aanleren van en experimenteren met mentale vaardigheden (Hoe ga ik hiermee om? Wat kan ik hieraan doen?). De trainer zal hierbij een ondersteunende rol opnemen.
In fase 6 en 7 (‘Trainen voor Competitie’ en ‘Trainen om te winnen’) trachten we dan de geleerde vaardigheden toe te passen, bij te sturen en te verfijnen (Wat werkt specifiek voor mij het best?). Een gepaste reflectie hierbij ontwikkelen is belangrijk. De trainer dient hierbij als klankbord terwijl de sturing meer en meer verloopt via de atleet zelf.
In fase 8 (‘Levenslang Sporten’) is de bewustwording reeds gepasseerd en wordt zowel gewerkt aan de duiding, toepassing en reflectie van de vaardigheden.
Mentale tools & Workshops!
Mentale tools
Fysieke training brengt atleten ver.
Mentale training brengt hen verder.
In een wereld waar het verschil tussen goed en excellent steeds kleiner wordt, is mentale kracht vaak de doorslaggevende factor. Daarom ontwikkelde ons expertenteam een reeks mentale tools die trainers helpen om hun atleten mentaal sterker, weerbaarder en consistenter te maken.
Onze tools geven jou als trainer concrete handvatten en bieden de ultieme gereedschapskist voor jou als trainer om deze mentale vaardigheden op een laagdrempelige manier te verwerken in en rond de trainingen! Zo wordt mentale training een logisch en natuurlijk onderdeel van jouw coaching.
De mentale tools worden enkel ter beschikking gesteld aan de deelnemers van de workhops!
Workshops
Onze workshops zijn er om jou als trainer te versterken in jouw rol als coach en de mentale tools te leren kennen.
Geen droge theorie, maar interactieve, praktijkgerichte sessies waarin je:
de tools zelf ervaart
leert hoe je ze overdraagt aan je atleten
oefent met concrete sportcases
feedback krijgt op jouw aanpak
Wij bieden een 3-tal workshops aan die je kan aanvragen binnen Atletiek Vlaanderen:
Workshop 1 die zich richt op de mentale training van jeugdatleten (Kangoeroes t.e.m. Miniemen)
Workshop 2 die zich richt op de mentale training van competitieatleten (Cadetten en ouder)
Workshop 3 die zich richt op de mentale training van recreatieve atleten die levenslang willen sporten.
Klaar om mentale training te integreren in jouw coaching?
Wij geven je de tools, de kennis en de begeleiding om die rol met vertrouwen op te nemen.
Vraag hier jouw workshop aan!
Samen bouwen we aan mentaal sterke atleten — van binnenuit. 💪🧠
Wens je een workshop in de club te organiseren?
- Kostprijs: €800 (2 x 4u) voor 'jeugd' of 'competitie'
- Kostprijs: €200 (2u) voor 'levenslang sporten'
Aanvraag kan via mail naar Sietske@atletiek.be
Tools voor clubs
Ons expertenteam ging ook aan de slag met het ontwikkelen van presentaties en flyers die clubs helpen om ouders te betrekken en te sensibiliseren rond mentale vaardigheden. Je kan ze hier downloaden:
Flyers
Powerpointpresentaties
Mentale leerlijn info voor ouders: Werken met deze PPT komt enkel tot zijn recht wanneer trainers ook effectief aan de slag gaan met de tools en de workshops gevolgd hebben om hiermee correct aan de slag te gaan.
Ontdek ons expertenteam
Bente Van Lommen
Bente is gepassioneerd door atletiek, sport en de mentale groei van sporters. Met haar coachingbedrijf Goal Get It begeleidt zij atleten van alle leeftijden en niveaus, evenals ouders en coaches die hen ondersteunen.
Haar diploma toegepaste sportpsychologie en achtergrond in het onderwijs vormen de basis van een pedagogisch onderbouwde en mensgerichte aanpak. Haar doel? Atleten doelgericht begeleiden bij het ontwikkelen van hun mentale vaardigheden en hen ondersteunen in hun groei, hun doelen en hun verhaal. Die visie bracht zij ook binnen als expert in het project mentale leerlijnen.
Nina Lauwaert
Vanuit haar opleiding tot klinisch psycholoog is Nina Lauwaert al jarenlang gefascineerd door wat er zich in ons hoofd afspeelt en hoe gedachten mee bepalen hoe we ons gedragen. Als (top)sporter ervaarde ze zelf hoe we ons soms onbewust kunnen tegenwerken, maar ook hoe krachtig we worden wanneer we leren omgaan met innerlijke processen en mentale tools bewust inzetten.
Als mama, coach en sportpsycholoog ziet ze elke dag hoe groot de druk kan zijn op kinderen en jongeren — in de sport, maar evenzeer in het dagelijkse leven. Die ervaringen versterken haar overtuiging dat het essentieel is om hen niet alleen fysiek, maar ook mentaal te laten groeien.
Met Mindpower wil ze die mentale groei tastbaar en toegankelijk maken, zodat sporters, trainers en jongeren concrete handvatten krijgen om sterker, veerkrachtiger en zelfbewuster in hun sport én hun leven te staan.
Annelies Leroi
Annelies is van opleiding arbeidspsychologe met een bijkomende specialisatie in toegepaste sportpsychologie en een ICF‑certificering als professional certified coach.
Ze combineert haar werk in Human Resources met haar eigen coachingpraktijk (anneliesleroi.be), waar ze atleten, trainers en teams begeleidt in het versterken van hun mentale vaardigheden, het bereiken van hun doelen en het groeien naar de beste versie van zichzelf. Ze is ook mental coach van de nationale WU16‑selectie van de RBFA.
Deze professionele achtergrond, samen met haar eigen ervaring als sprintatlete, bracht zij ook binnen als experte in het project mentale leerlijnen.
Kim Semadeni
Gedreven door een passie voor sport behaalde Kim zijn diploma Sport- en Bewegingswetenschappen, waarna hij zich verder specialiseerde met een Europese master in de sport- en bewegingspsychologie. Als lector binnen de lerarenopleiding aan de Karel de Grote Hogeschool doceert hij vakken variërend van anatomie, (sport)fysiologie, trainingsmethodiek en coaching tot sport- en bewegingspsychologie. Met zijn onderneming FROGSLEAP vertaalt hij theoretische kennis en zijn inzichten naar de praktijk om de motivatie en mentale veerkracht van sporters en topsporters te versterken. Zijn interesse voor mentale ontwikkeling resulteerde in de samenwerking met het team van experten bij Atletiek Vlaanderen voor de realisatie van de 'Groeipiste'.
Pieter Van Mele
Vanuit zijn opleiding als gezinswetenschapper en zijn ervaring als leerlingenbegeleider in het secundair onderwijs ligt de focus van Pieter Van Mele op de rol van de naaste omgeving van atleten. Zijn passie voor atletiek begon als atleet op nationaal niveau en groeide verder in zijn rollen als coach, supporter en sympathisant. Vandaag de dag zet hij die passie onverminderd voort als actieve, levenslange sporter. Nu brengt hij deze persoonlijke ervaringen samen met zijn professionele achtergrond ten dienste van het mentale groeitraject van atleten.
